Suốt dọc đường lên Thiệu Hóa, thả tầm mắt ngắm nhìn những đồng lúa đang thì con gái xanh mơn mởn, lòng tôi thấy chộn rộn! Phải chăng thiên nhiên đã ưu ái ban tặng cho Thiệu Hóa những dòng sông trôi êm đềm, quanh năm chở nặng phù sa, tạo nên những vùng đồng, vùng bãi bồi ven sông rộng lớn, mang lại nhiều thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp. Và, dòng sông Chu, sông Mã như hai cánh tay mẹ hiền dang rộng ra ôm trọn lấy vùng đất Thiệu Hóa và tưới mát, đem lại sự sống cho đất và người nơi đây.
Đang lan man với một vài dự cảm trong đầu, tôi gặp được anh Trịnh Đức Hùng, Phó trưởng Phòng Nông nghiệp huyện Thiệu Hóa ở văn phòng UBND, khi anh đang bộn bề giữa hàng xấp tài liệu.
- Có lẽ gắn với cái ngành nông nghiệp này, trông ai cũng tất tưởi, bận rộn, và không thể không hiểu nông dân, xuống với nông dân và sống theo phong cách chân chất nông dân được, anh nhỉ ?
Anh Hùng chỉ cười khì bởi vì đã nghe tôi mô tả “trúng phóc” công việc của các anh rồi. Ngồi đợi một lát, anh Hùng mới tiếp chuyện tôi:
- Nhà báo muốn viết gì về Thiệu Hóa nào?
- Thì huyện mình lâu nay có cây lúa là cây truyền thống và cũng là cây đột phá trong kinh tế nông nghiệp. Em muốn biết cách làm của huyện để cây lúa trở thành cây thế mạnh.
- Vậy có gì khó đâu. Này nhé, những năm gần đây, cơ cấu sản xuất nông nghiệp của Thiệu Hóa có nhiều thay đổi, diện tích sản xuất nông nghiệp giảm và giá trị sản xuất tăng cao theo hàng năm. Đó là một sự chuyển dịch cơ cấu đúng hướng, phù hợp với yêu cầu đẩy mạnh tiến trình CNH, HĐH trong nông nghiệp của huyện.
Theo số liệu mà anh Hùng đưa tôi xem, với diện tích nông nghiệp là 23.113 ha đất canh tác cả năm, Thiệu Hóa đã tạo ra bước đột phá về năng suất chất lượng và hiệu quả trong thâm canh lúa và cây trồng. Nếu như năm 1997, tổng sản lượng lương thực toàn huyện mới đạt 96 nghìn tấn/năm, thì đến nay tổng sản lượng đã đạt 125 nghìn tấn, chiếm gần 1/10 sản lượng lương thực của cả tỉnh. Bước đột phá này nhờ bắt đầu từ việc trồng lúa, xây dựng vùng thâm canh lúa năng suất, chất lượng, hiệu quả cao với 7.000 ha, diện tích sản xuất lúa lai F1 trên 50 ha. Các giống lúa có ưu thế tiềm năng về năng suất, chất lượng ngày càng được mở rộng thay thế dần các giống lúa cũ đã gieo cấy nhiều năm.
Cùng với chuyển đổi cơ cấu giống, Thiệu Hóa cũng là một trong những huyện đi đầu của tỉnh về áp dụng kỹ thuật tiên tiến vào sản xuất nông nghiệp. Do tích cực chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đến nay trên địa bàn huyện đã hình thành nhiều vùng chuyên canh, đó là vùng chuyên canh lúa chất lượng cao ở 30 xã và thị trấn; vùng trồng cây dâu trên đất bãi để phát triển nghề nuôi tằm, ươm tơ, dệt nhiễu ở Thiệu Tân, Thiệu Đô, Thiệu Nguyên, Thiệu Thịnh, Thiệu Quang; trồng các loại hoa màu có giá trị thu nhập cao ở một số xã, thị trấn... Năm 2011, giá trị thu nhập trên 1 ha đất canh tác đã đạt 85 triệu đồng, tăng 2 lần so với khi mới tái lập huyện cách đây 15 năm.
Kết thúc thời vụ gieo cấy vụ chiêm xuân 2012, toàn huyện gieo cấy được 8.970 ha, đạt 100,22% kế hoạch và vượt 0,13% so với cùng kỳ, trong đó có 5.800 ha vùng lúa thâm canh năng suất, chất lượng, hiệu quả cao. Diện tích lúa lai trên 80% được gieo cấy bằng các loại giống lúa lai như: Nhị ưu 968, N.ưu 69, D.ưu 527, Nghi hương 2308, GS9... Dự kiến vụ thu mùa 2012 tới đây, toàn huyện sẽ đạt 8.938 ha, năng suất bình quân 60 tạ/ha trở lên, sản lượng đạt 53.628 tấn trở lên. Trên địa bàn huyện có doanh nghiệp tư nhân Thương Thuyết (xã Thiệu Công) chế biến lúa gạo với công suất 10.000 tấn/ năm... Nhiều hộ gia đình ở đây đã khấm khá, ăn nên làm ra nhờ cây lúa, như hộ ông Nguyễn Tiến Dũng, thôn Thành Giang; ông Trịnh Xuân Vuông, thôn Thành Bảo, xã Thiệu Thành... Đời sống nhân dân cũng từng bước được nâng lên rõ rệt.
- Xem ra thì với những kết quả đạt được như vậy không hề dễ dàng? Tôi hỏi.
- Đúng vậy. Thành quả nào cũng phải trải qua khó khăn mới có thể có được. Đối với Thiệu Hóa, khi mới thực hiện chủ trương của tỉnh về xây dựng vùng thâm canh lúa năng suất, chất lượng, hiệu quả cao, thì hầu hết nông dân còn do dự, vận động mãi rồi cũng theo. Song, phải nói rằng trách nhiệm của các cấp chính quyền huyện Thiệu Hóa vào cuộc rất kịp thời và hiệu quả khi ban hành và chỉ đạo thành công 2 nghị quyết về chuyển đổi ruộng đất, đã cơ bản khắc phục được tình trạng manh mún về đất đai, gắn với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, quy hoạch lại đồng ruộng, giao thông thủy lợi. Huyện cũng đã ban hành các chính sách kích cầu cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp để tạo ra sản phẩm hàng hóa chất lượng cao và nâng cao thu nhập cho người nông dân. Cơ giới hóa khâu làm đất đã đạt trên 90% diện tích, khâu thu hoạch đạt 45 đến 50% và đang tích cực áp dụng cơ giới hóa trong khâu gieo cấy, bảo quản, chế biến nông sản...
Để thực hiện quá trình CNH, HĐH nông nghiệp, huyện đã thực hiện thành công 2 lần dồn điền đổi thửa theo Nghị quyết của Huyện ủy. Hiện nay, bình quân trên toàn huyện còn 1,59 thửa/hộ; việc dồn điền đổi thửa tạo điều kiện cho quy hoạch vùng sản xuất tập trung, chuyển dịch cơ cấu mùa vụ, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, phát triển cơ sở hạ tầng, đưa cơ giới hóa vào sản xuất. Đến năm 2012, toàn huyện đã có trên 100 máy gặt đập liên hợp, hàng trăm máy công tác vừa và nhỏ. Đầu tư xây dựng cơ bản, cải tạo, nâng cấp cơ sở hạ tầng, hệ thống giao thông, thủy lợi nội đồng được huyện quan tâm, phát huy nội lực của nhân dân, tranh thủ chính sách kích cầu của tỉnh và ngân sách địa phương, huyện đã đầu tư nâng cấp và xây mới 20 công trình đê, kè, 56 hạng mục công trình thủy lợi, 312 kênh mương và hàng trăm km giao thông nội đồng. Vì vậy đã đáp ứng thuận lợi cho giao thông, tưới tiêu kịp thời phục vụ sản xuất nông nghiệp.
Riêng vùng lúa thâm canh năng suất, chất lượng, hiệu quả cao được huyện lựa chọn thực hiện theo các tiêu chí như: xây dựng ở những xã thực hiện xong việc dồn điền đổi thửa có diện tích đất 2 vụ lúa tập trung, liền vùng, thuận lợi tưới, tiêu; Có quy hoạch sản xuất ổn định, vùng lúa không nằm trong quy hoạch phát triển các khu công nghiệp; Năng suất lúa luôn được nâng cao, hiện tại đạt từ 65 tạ/ha (vụ xuân) và 52 tạ (vụ mùa) trở lên. Trên cơ sở đó, UBND các xã quy hoạch căn cứ vào diện tích của từng vùng và tiêu chí của vùng thâm canh lúa năng suất, chất lượng, hiệu quả cao, thực tế sản xuất lúa trên địa bàn và hướng dẫn của huyện để xây dựng và báo cáo để huyện phê duyệt phương án quy hoạch vùng thâm canh lúa năng suất, chất lượng cao đến năm 2013 cho các xã. Bên cạnh đó, khuyến khích các hộ thiếu nhân lực, kiến thức kỹ thuật, kinh nghiệm sản xuất lúa và các hộ chuyển nghề khác cho các hộ có kinh nghiệm sản xuất thuê lại ruộng để hình thành các trang trại sản xuất lúa, qua đó thúc đẩy sản xuất lúa theo hướng hàng hóa.
Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết thêm, vùng thâm canh lúa năng suất, chất lượng, hiệu quả cao được xây dựng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế trong sản xuất lúa, qua đó giúp nông dân có thêm động lực đầu tư thâm canh theo chiều sâu, tăng năng suất, chất lượng, hiệu quả nghề trồng lúa. Làm tăng và ổn định tổng sản lượng lương thực hàng năm của huyện, bảo đảm an ninh lương thực bền vững trên địa bàn, góp phần ổn định và nâng cao đời sống nhân dân. Bên cạnh đó, sẽ dần hình thành vùng sản xuất lương thực hàng hóa tập trung, từng bước hình thành một số thương hiệu lúa gạo của huyện tham gia thị trường trong nước và xuất khẩu. Và, sử dụng hiệu quả, cân đối về phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, hóa chất nông nghiệp... hạn chế thấp nhất ảnh hưởng đến môi trường sinh thái và nâng cao chất lượng vệ sinh an toàn lương thực.
Phát huy những thành quả đạt được trong những năm qua, để phát triển sản xuất nông nghiệp ổn định, Thiệu Hóa đang tập trung theo hướng nâng cao chất lượng quy hoạch và quản lý quy hoạch, ổn định diện tích gieo trồng lúa có năng suất hiệu quả cao, hạn chế thấp nhất chuyển đổi diện tích đất nông nghiệp sang mục đích khác. Chuyển dịch mạnh mẽ cơ cấu kinh tế nông nghiệp, giống cây trồng, vật nuôi và nguồn lao động nông thôn. Đa dạng hóa cơ cấu sản xuất, kinh doanh nhằm tạo thêm việc làm tại chỗ, nâng cao thu nhập, phân công lại lao động nông thôn. Giải quyết việc làm cho lao động nông thôn bằng việc lồng ghép các chương trình, dự án phát triển nông nghiệp, ngành nghề. Xây dựng đội ngũ cán bộ ở cơ sở vừa có tâm vừa có tầm để phát triển nông nghiệp, nông thôn bền vững.
Thiệu Hóa đang có những bước đi và cách làm đúng khi đặt nông nghiệp là mục tiêu và xây dựng vùng lúa thâm canh là động lực thúc đẩy kinh tế phát triển. Màu xanh mươn mướt của lúa cứ trải dài trên khắp vùng quê cách mạng, và rồi đây sẽ là một màu vàng rộm hứa hẹn những vụ mùa bội thu.
_______________________________________________________________
0 nhận xét:
Đăng nhận xét